polski układ klawiatury

Interesuje mnie trochę temat ergonomii pracy na komputerze. Na tej stronie gromadzę notatki i linki związane wprowadzaniem tekstów w języku polskim za pomocą klawiatury.

Częstość występowania znaków w polskim tekście

Częstość występowania znaków w polskim tekście przyda się do analizy układów klawiatur. Podaję liczbę wystąpień znaku na milion.

i - 81737, a - 80427, e - 77598, o - 70723, z - 54306, razem ~362000, ~36 %

n - 50772, w - 41210, r - 40932, s - 39455, c - 38926, razem ~208000, ~21 %

y - 37598, t - 37215, d - 31783, k - 29459, m - 26509, razem ~160000, ~16 %

najczęstsze 5 razem ok. 36 %

najczęstsze 10 razem ok. 57 %

najczęstsze 15 razem ok. 73 %

Znaki charakterystyczne dla języka polskiego: ł (1,7 %), ę (1,2 %), ą (1 %), ż, ó (po 0,8 %), ś (0,7 %), ć (0,5 %), ń (0,16 %), ź (0,06 %), łącznie ok 6,9 % czyli całkiem sporo.

układ „programisty” – czy jest optymalny?

Jest to na pewno układ najczęściej stosowany w Polsce. Wynika to z szerokiego rozpowszechnienia klawiatur angielskojęzycznych w układzie QWERTY, a układ ten z takiej właśnie klawiatury korzysta (i jest to chyba jedyna jego zaleta). Układ jest słabo dostosowany do pisania po polsku. Najczęściej pisane znaki rozmieszczone są na peryferiach i skupione pod lewą ręką a specyficznie polskie znaki są trudno dostępne...

resources/uklad_programisty.jpg

Położenie najczęściej występujących znaków języka polskiego na klawiaturze QWERTY

czerwony - pierwsza piątka (36%), niebieski - druga piątka (21%).

układ „maszynistki” – czy jest lepszy?

Istnieją dwa układy tak nazywane – układ Microsoft-u oraz układ wg PN-87 i jej nowszej wersji PN-I-06000:1997. Oba o zbliżonych cechach. Argumenty dlaczego ten układ jest lepszy od układu „programisty” przedstawia Władysław Szostak w tekście „Klawiatura dla PeCeta”. Można się z nimi zgodzić lub nie, część (moim zdaniem) straciła po latach znaczenie. Zmiany dotyczą praktycznie tylko liter polskich i te są znacznie łatwiej dostępne - ł, ą, ó, ż są dostępne bezpośrednio, pozostałe z „Shift”. Zamiana Z i Y pozwala na rozdzielenie często występujących dwuznaków cz, dz, rz, sz na dwie ręce, ale poza tym niewiele pomaga ponieważ Y również występuje w języku polskim często (3,7 %, gdy Z – 5,4 %).

Używam tego układu na codziennie (w wersji PN-87), przyzwyczaiłem się :) Teksty polskie pisze się łatwiej, programowanie np. może być nieco utrudnione ale zmiany w stosunku do QWERTY są na tyle małe, że też można przywyknąć. Ponieważ nie znalazłem ogólnie dostępnego sterownika do tego układu w sieci, przygotowałem własny sterownik, opisałem go i udostępniłem do ściągnięcia: klawiatura PN-87.

może Dworak?

Nie wiem na ile pasuje do języka polskiego. Optymalizowany był dla tekstów angielskich. Natknąłem się w sieci na ślady dyskusji na temat stworzenia narodowego, polskiego „dworaka” ale na dyskusjach chyba się skończyło.

coś własnego?

Kusi :) ale to nie jest proste zadanie. Dziś, w czasach powszechnych klikalnych GUI i powszechnego wykorzystania myszy, optymalna byłaby klawiatura obsługiwana jedną ręką. Są takie układy, ale też niedostosowane do pracy z językiem polskim.

© Piotr Chamera, 2001–2016